Het verslag
Keek op de Week
Carst en Wynke zijn op locatie, met twee koffers vol licht, video- en audiospullen. Eerst blikken ze terug op een volle week. Hoogtepunt was de opening van het Thijssehuis: een volle bak en een mooi pand, vinden ze allebei. Wynke danste er de hele dag en is blij met de nieuwe danszaal, met eindelijk een complete spiegelwand. Carst ziet de eerste kruisbestuiving tussen de bewoners Young4Ever, de bieb, Artex en de lokale omroep al ontstaan. Buiten moet nog wel wat gebeuren: de fietsenstallingen stonden nog in het plastic, al werden ze stiekem toch al gebruikt.
In de commissie stond De Koog op de agenda, met een werkbezoek aan ondernemers en bewoners. Er komt een zogeheten vlekkenplan: een integrale blik op het hele gebied, van de bowlingbaan die gesloopt wordt tot een mogelijke verhuizing van supermarkten en de krappe parkeervakken. Carst pleitte ervoor ook toeristen te vragen wat zij willen, omdat zij de grootgebruikers van het dorp zijn.
Verder werd kinderburgemeester Berber na een jaar vol activiteiten uitgezwaaid en werd uit zeven kandidaten Emma gekozen als haar opvolger. En dan de eeuwige discussie: mogen we weer 80 rijden op Texel? Dat kan niet zomaar. Wegen moeten breder, fietspaden verder van de weg of achter een vangrail. Een voorzichtige raming komt op minimaal 90 miljoen euro, nog zonder grondaankoop, sloten of leidingen. Carst en Wynke vinden die paar minuten tijdwinst dat niet waard. Uit onderzoek bleek bovendien dat de gemiddelde snelheid op die wegen al 79,8 km/u is.
Aan tafel bij Ineke Hin: mest is geen afval
Daarna schuiven ze aan bij Ineke Hin, biologisch melkveehouder bij boerderij Dijkmanshuizen, die ze inmiddels aan haar zoon overdraagt. Ineke sprak in bij de commissie over de omgevingsvisie. Daarin staat dat Texel natuurinclusieve landbouw wil: minder krachtvoer, minder kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen, meer aandacht voor bodem, biodiversiteit en landschap. Het enige concrete voorbeeld is echter monomestvergisting, en dat rijmt volgens haar niet.
Ze somt de bezwaren op. Texel heeft geen mestoverschot maar juist te weinig mest voor alle landbouwgrond. Voor vergisting moeten koeien vaker op stal, moeten stallen worden aangepast en moet alle mest heen en weer worden gereden. Op de achterkant van een envelop rekende ze zo'n 4000 vrachtwagenbewegingen uit. Haar grootste bezwaar: wat er uit de vergister komt is van slechtere kwaliteit. Juist de koolstof die de schrale Texelse bodem nodig heeft om water vast te houden, verdwijnt in het biogas. De stikstof die eruit wordt gehaald kan wel als kunstmestvervanger dienen, maar spoelt makkelijker uit naar het grondwater. Of het "groen gas" echt groen is, betwijfelt ze; zij spreekt liever van bruin gas. Voor energie ziet ze meer in een windmolen, desnoods tijdelijk.
We willen toch geen intensieve veehouderij op Texel. Het staat in de omgevingsvisie van niet, maar er staat vrij weinig in wat we dan gaan doen.
Ganzen, droogte en de toekomst van het boerenbedrijf
Ineke heeft 65 hectare en 50 koeien die alleen gras eten, maar de ganzen vreten de helft van haar gras op. Vooral de beschermde rotganzen, die bij hoog water over de dijk komen. Ze kocht daarom elders extra land bij. Tegen droogte helpt vooral een gezonde bodem met veel organische stof en bodemleven. Ook het project om organische stof te verhogen vindt ze tegenstrijdig zolang diezelfde organische stof elders uit de mest wordt gehaald.
Wynke vraagt of haar broer Douwe, net afgestudeerd in de biologische landbouw, een toekomst heeft op Texel. Een bedrijf overnemen zonder boerenouders is bijna onmogelijk, met grondprijzen die richting de 90.000 euro per hectare gaan. Ineke vertelt hoe lastig het ook voor haar is om eerlijk over te dragen aan haar zoon. Het aantal melkveehouders op Texel daalde sinds 2000 van 74 naar 30, en boeren zitten volgens haar vooral te wachten op duidelijke keuzes van de overheid. Haar oproep aan de raad: als de gemeente natuurinclusieve landbouw belangrijk vindt, steun dan bijvoorbeeld het lerend netwerk van De Lieuw, waarin zo'n 40 Texelse boeren van elkaar leren.
